စင်္ကာပူကုန်သည် ပြောတဲ့ မြန်မာပြည် ရွှေစျေးကွက်
ကျနော်တို့ရောက်သွားတဲ့နေ့က တိုက်တိုက်ဆိုင်ဆိုင် မီးပျက်သဗျ။ အောင်မယ်.. မီးသာပျက်တာ အရောင်းအဝယ်ကတော့ မပျက်ကြဘူး။ ထူးထူးဆန်းဆန်းဗျ.. ဆိုပါတယ်။ စလုံး သူတို့ဆီမှာတော့ trading floor ဆိုတဲ့ အရောင်းအဝယ်ခန်းမက မီးပျက်လို့မရဘူးကိုး။
ဒီ trading floor ရဲ့ အီလက်ထနောနစ်မှန်ပြင်တွေမှာ အရောင်းအဝယ်နဲ့ပတ်သက်တဲ့ ရည်ညွှန်းကိန်းတွေက တဖျတ်ဖျတ်ပြေးလို့မှုတ်လား။ မြန်မာပြည်အတွက်ဆိုရင် ငွေပေါက်စျေး တွေပြေးနေလိမ့်မယ်။ ဟော.. အဝေး ဒေါ်လာစျေးတို့။ သွင်းကုန် ဒေါ်လာစျေးတို့။ ဗဟိုဘဏ် ပေါက်စျေးတို့။ အရပ်ပေါက်စျေးတို့ စသည်ဖြင့်ပေါ့။
တက်ချီ ကျချီ ပေါ်နေလိမ့်မယ်။ ဒေါ်လာစျေးက မြန်မာ့ရွှေစျေးအတွက် သူက မင်းသားကြီးမှုတ်လား။ သူတက်ရင် လိုက်တက်သလို သူကျရင်လည်း လိုက်ကျ ရပြန်တာကိုး။ ရွှေစျေးဆိုရင်လည်း နောက်ဆုံးဖြစ်ခဲ့တဲ့ မြန်မာ့စျေးက တဖျတ်ဖျတ်ပြေးနေမှာဖြစ်သလို သူ့အောက်မှာတော့ မြန်မာ့ရွှေစျေးရဲ့ ရည်ညွှန်းပြု ကမ္ဘာ့ရွှေစျေးက chart အလိုက်ပြေးလို့ပေါ့။ ဒါမှလည်း ဟိုတနေ့ကလို ကမ္ဘာ့ရွှေစျေး “ဝုတ်” ကနဲ ပြုတ်ကျ သွားရင် မြန်မာ့စျေးကိုလည်း အချိန်မှီ ဆွဲချလို့ ရတော့မပေါ့။
သူ့တို့အောက်တွေမှာတော့ တရုတ်ပြည် ရွှေ အသားစျေးတို့။ ထိုင်းရွှေ အသားစျေးတို့က ပြေးလို့။ မြန်မာ့ရွှေစျေးဆိုတာ အိမ်နီးခြင်းရွှေစျေးတွေနဲ့ ဆက်စပ်နေတာမလား။ globalization ခေတ်လေဗျာ။ ကိုယ်ကမြင့်ရင် သူကလာ။ သူကမြင့်ရင် ကိုယ်ကသွား မဟုတ်လား။ ဒီကနေ့ မြန်မာ့ရွှေဖွင့်စျေးက ၁၉ သိန်း အတိ ဆိုပါစို့။ ကမ္ဘာ့စျေးက $1875 ။ ငွေစျေးကလည်း 1980 လောက်မှာ ငြိမ်လို့။ အီလက်ထရောနစ်မှန်ပြင်မှာ မြင်နေရတာ ဆိုပါတော့။ တိုက်ရိုက်စျေး spot prices နဲ့ မြန်မာ့စျေးနဲ့က 80000 လောက် ကွာနေပါ့ကော။
ရွှေတွေပေါနေလို့လား။ ရွှေအပေါ/အရှားပြ အညွှန်းကိန်းကို ကြည့်တော့လည်း ရွှေက မပေါဘူး။ မနေ့က ရှားတက်ဖက်ကို သိသိသာသာ ယိမ်းလာပြီ။ ရွှေကုန်သည်တွေ ဝယ်စရာငွေမရှိကြပဲ ရေကြပ်နေသလား။ လုပ်ကွက်ရွှေ အဝင်များနေတာလား။ (၁၈) သိန်းဝန်းကျင်မှာ ဝယ်ထားတဲ့ အရပ်လက်တွေ အမြတ်ပိုင်းနေကြသလား။ တကယ်တန်းကြ ရွှေကရှားပြီး ခုလို “အဟ” များနေချိန် ကမ္ဘာ့ရွှေစျေးက အတက်လားရာရှိနေရင် မြန်မာ့စျေးကတက်သင့်တာ။ ခု ကျလို့။ ခုလို အရောင်း။
အဝယ်ခန်းမ trading floor ရဲ့ ပတ်လည်နံရံက အီလက်ထရောနစ်ဘုတ်ပေါ်မှာ LED မီးလုံးတွေ တဖျတ်ဖျတ်ပြေးပြီး ဆိုင်ရာစျေးကွက်အညွှန်းကိန်းတွေကို ဖေါ်ပြပေးနေရင် လက်ရှိပေါက်စျေးဟာ ဖြစ်သင့်တဲ့စျေးထက် ရော့နေတယ်။ ပိုနေတယ်။ ဝယ်သင့်တယ်။ ရောင်းသင့်တယ် လွယ်လွယ် လူတိုင်းဆုံးဖြတ်နိုင်တာပေါ့။
လွယ်ကူပြီး လူတိုင်းပါဝင်နိုင်မှ စျေးကွက်ကြီးက အကြီးကြီးဖြစ်လာမှာလေ။ အလုပ်အကိုင်အခွင့်အလမ်းတွေ ပွင့်လင်းတိုးတက်လာတော့မပေါ့။ လွန်ခဲ့တဲ့ ၅ နှစ်လောက်က မန္တလေးရွှေအသင်းကို အသင်းဝင်ဖို့ ရောက်ခဲ့ဖူးသဗျ ။ 15 ပေ × 40 ပေ အခန်းထဲမှာ ရောင်းဝယ်နေကြတာ လူတွေ စုရုံး စုရုံးပါပဲ။ စကားတွတ်တွတ်ပြောသူကလည်း ပြောလို့။ အသင်းနံရံမှာဖွင့်ထားတဲ့ TV ကို မော့ကြည့်လိုက်တော့ ဘာမြင်လိုက်ရပါလိမ့်။ ဂျက်ကီချမ်းကြီး အီး.. ယား.. အား.. ဆိုပြီး သိုင်းတွေ ချလို့ပါ့လား။
(uakw)
စကၤာပူကုန္သည္ ေျပာတဲ့ ျမန္မာျပည္ ေရႊေစ်းကြက္
က်ေနာ္တို႔ေရာက္သြားတဲ့ေန႔က တိုက္တိုက္ဆိုင္ဆိုင္ မီးပ်က္သဗ်။ ေအာင္မယ္.. မီးသာပ်က္တာ အေရာင္းအဝယ္ကေတာ့ မပ်က္ၾကဘူး။ ထူးထူးဆန္းဆန္းဗ်.. ဆိုပါတယ္။ စလုံး သူတို႔ဆီမွာေတာ့ trading floor ဆိုတဲ့ အေရာင္းအဝယ္ခန္းမက မီးပ်က္လို႔မရဘူးကိုး။
ဒီ trading floor ရဲ့ အီလက္ထေနာနစ္မွန္ျပင္ေတြမွာ အေရာင္းအဝယ္နဲ႔ပတ္သက္တဲ့ ရည္ညႊန္းကိန္းေတြက တဖ်တ္ဖ်တ္ေျပးလို႔မႈတ္လား။ ျမန္မာျပည္အတြက္ဆိုရင္ ေငြေပါက္ေစ်း ေတြေျပးေနလိမ့္မယ္။ ေဟာ.. အေဝး ေဒၚလာေစ်းတို႔။ သြင္းကုန္ ေဒၚလာေစ်းတို႔။ ဗဟိုဘဏ္ ေပါက္ေစ်းတို႔။ အရပ္ေပါက္ေစ်းတို႔ စသည္ျဖင့္ေပါ့။
တက္ခ်ီ က်ခ်ီ ေပၚေနလိမ့္မယ္။ ေဒၚလာေစ်းက ျမန္မာ့ေရႊေစ်းအတြက္ သူက မင္းသားႀကီးမႈတ္လား။ သူတက္ရင္ လိုက္တက္သလို သူက်ရင္လည္း လိုက္က် ရျပန္တာကိုး။ ေရႊေစ်းဆိုရင္လည္း ေနာက္ဆုံးျဖစ္ခဲ့တဲ့ ျမန္မာ့ေစ်းက တဖ်တ္ဖ်တ္ေျပးေနမွာျဖစ္သလို သူ႔ေအာက္မွာေတာ့ ျမန္မာ့ေရႊေစ်းရဲ့ ရည္ညႊန္းျပဳ ကမၻာ့ေရႊေစ်းက chart အလိုက္ေျပးလို႔ေပါ့။ ဒါမွလည္း ဟိုတေန႔ကလို ကမၻာ့ေရႊေစ်း “ဝုတ္” ကနဲ ျပဳတ္က် သြားရင္ ျမန္မာ့ေစ်းကိုလည္း အခ်ိန္မွီ ဆြဲခ်လို႔ ရေတာ့မေပါ့။
သူ႔တို႔ေအာက္ေတြမွာေတာ့ တ႐ုတ္ျပည္ ေရႊ အသားေစ်းတို႔။ ထိုင္းေရႊ အသားေစ်းတို႔က ေျပးလို႔။ ျမန္မာ့ေရႊေစ်းဆိုတာ အိမ္နီးျခင္းေရႊေစ်းေတြနဲ႔ ဆက္စပ္ေနတာမလား။ globalization ေခတ္ေလဗ်ာ။ ကိုယ္ကျမင့္ရင္ သူကလာ။ သူကျမင့္ရင္ ကိုယ္ကသြား မဟုတ္လား။ ဒီကေန႔ ျမန္မာ့ေရႊဖြင့္ေစ်းက ၁၉ သိန္း အတိ ဆိုပါစို႔။ ကမၻာ့ေစ်းက $1875 ။ ေငြေစ်းကလည္း 1980 ေလာက္မွာ ၿငိမ္လို႔။ အီလက္ထေရာနစ္မွန္ျပင္မွာ ျမင္ေနရတာ ဆိုပါေတာ့။ တိုက္ရိုက္ေစ်း spot prices နဲ႔ ျမန္မာ့ေစ်းနဲ႔က 80000 ေလာက္ ကြာေနပါ့ေကာ။
ေရႊေတြေပါေနလို႔လား။ ေရႊအေပါ/အရွားၿပ အညႊန္းကိန္းကို ၾကည့္ေတာ့လည္း ေရႊက မေပါဘူး။ မေန႔က ရွားတက္ဖက္ကို သိသိသာသာ ယိမ္းလာၿပီ။ ေရႊကုန္သည္ေတြ ဝယ္စရာေငြမရွိၾကပဲ ေရၾကပ္ေနသလား။ လုပ္ကြက္ေရႊ အဝင္မ်ားေနတာလား။ (၁၈) သိန္းဝန္းက်င္မွာ ဝယ္ထားတဲ့ အရပ္လက္ေတြ အျမတ္ပိုင္းေနၾကသလား။ တကယ္တန္းၾက ေရႊကရွားၿပီး ခုလို “အဟ” မ်ားေနခ်ိန္ ကမၻာ့ေရႊေစ်းက အတက္လားရာရွိေနရင္ ျမန္မာ့ေစ်းကတက္သင့္တာ။ ခု က်လို႔။ ခုလို အေရာင္း။
အဝယ္ခန္းမ trading floor ရဲ့ ပတ္လည္နံရံက အီလက္ထေရာနစ္ဘုတ္ေပၚမွာ LED မီးလုံးေတြ တဖ်တ္ဖ်တ္ေျပးၿပီး ဆိုင္ရာေစ်းကြက္အညႊန္းကိန္းေတြကို ေဖၚျပေပးေနရင္ လက္ရွိေပါက္ေစ်းဟာ ျဖစ္သင့္တဲ့ေစ်းထက္ ေရာ့ေနတယ္။ ပိုေနတယ္။ ဝယ္သင့္တယ္။ ေရာင္းသင့္တယ္ လြယ္လြယ္ လူတိုင္းဆုံးျဖတ္နိုင္တာေပါ့။
လြယ္ကူၿပီး လူတိုင္းပါဝင္နိုင္မွ ေစ်းကြက္ႀကီးက အႀကီးႀကီးျဖစ္လာမွာေလ။ အလုပ္အကိုင္အခြင့္အလမ္းေတြ ပြင့္လင္းတိုးတက္လာေတာ့မေပါ့။ လြန္ခဲ့တဲ့ ၅ ႏွစ္ေလာက္က မႏၲေလးေရႊအသင္းကို အသင္းဝင္ဖို႔ ေရာက္ခဲ့ဖူးသဗ် ။ 15 ေပ × 40 ေပ အခန္းထဲမွာ ေရာင္းဝယ္ေနၾကတာ လူေတြ စု႐ုံး စု႐ုံးပါပဲ။ စကားတြတ္တြတ္ေျပာသူကလည္း ေျပာလို႔။ အသင္းနံရံမွာဖြင့္ထားတဲ့ TV ကို ေမာ့ၾကည့္လိုက္ေတာ့ ဘာျမင္လိုက္ရပါလိမ့္။ ဂ်က္ကီခ်မ္းႀကီး အီး.. ယား.. အား.. ဆိုၿပီး သိုင္းေတြ ခ်လို႔ပါ့လား။
(uakw)
